20th of October 1518

[This portion is undated, serving as prologue to the actual commencement of the voyage on August 10, 1519]

NAVEGACIÓN Y DESCUBRIMIENTO DE LA INDIA SUPERIOR,

hecha por mí,
Antonio Pigafetta, gentilhombre vicentino, caballero de Rodas,

dedicada al muy excelente y muy ilustre señor FELIPE VILLIERS DE L’ISLE-ADAM, Gran Maestre de Rodas.

Como hay hombres cuya curiosidad no se satisfaría oyendo simplemente contar las cosas maravillosas que he visto y los trabajos que he sufrido durante la larga y peligrosa expedición que voy a describir, sino que querrían saber también cómo logré pasarlos, no pudiendo prestar fe al éxito de una empresa semejante, si desconociesen los menores detalles, he creído que debía dar cuenta en pocas palabras de lo que originó mi viaje y los medios por los cuales he sido bastante feliz para realizarlo.

En el año de 1519 me hallaba en España en la corte de Carlos V, Rey de romanos, en compañía de Monseñor Chieregato, Protonotario Apostólico entonces y predicador del Papa León X, de santa memoria, quien por sus méritos fue elevado a la dignidad de Obispo y Príncipe de Teramo. Ahora bien, como por los libros que había leído y por las conversaciones que había sostenido con los sabios que frecuentaban la casa de este prelado, sabía que navegando en el Océano se observan cosas admirables, determiné de cerciorarme por mis propios ojos de la verdad de todo lo que se contaba, a fin de poder hacer a los demás la relación de mi viaje, tanto para entretenerlos como para serles útil y crearme, a la vez, un nombre que llegase a la posteridad.

Bien pronto se presentó la ocasión. Supe que acababa de equiparse en Sevilla una escuadra de cinco naves, destinada a verificar el descubrimiento de las islas Molucas, de donde nos viene la especería, y que don Fernando de Magallanes, gentilhombre portugués y comendador de la Orden de Santiago de la Spata, que ya más de una vez había surcado con gloria el Océano, estaba nombrado comandante en jefe de esta expedición. Traslademe en el acto a Barcelona para solicitar de Su Majestad permiso para figurar en este viaje. Provisto de cartas de recomendación, me embarqué para Málaga y de Málaga me trasladé por tierra a Sevilla, donde debí esperar tres meses antes de que la escuadra se hallase en estado de zarpar.

A mi regreso a Italia, Su Santidad el Soberano Pontífice Clemente VII, ante quien tuve el honor de presentarme en Monterosi y de referirle las aventuras de mi viaje, me acogió con bondad y díjome que le sería muy agradable poseer una copia del diario de mi viaje; híceme, pues, un deber en deferir lo mejor que pude a los deseos del Santo Padre, a pesar del poco tiempo de que entonces disponía.

En este libro lo he consignado todo; y es a vos, Monseñor, a quien lo ofrezco, rogándoos abrirlo cuando los cuidados de la isla de Rodas os dejen bastante tiempo para hacerlo. Es la única recompensa a que aspiro, Monseñor, reconociéndome enteramente vuestro.

VIAJE ALREDEDOR DEL MUNDO por el caballero ANTONIO PIGAFETTA

LIBRO I

PARTIDA DE SEVILLA HASTA LA DESEMBOCADURA DEL ESTRECHODE MAGALLANES

El capitán general Fernando de Magallanes había resuelto emprender un largo viaje por el Océano, donde los vientos soplan con furor y donde las tempestades son muy frecuentes. Había resuelto también abrirse un camino que ningún navegante había conocido hasta entonces; pero se guardó bien de dar a conocer este atrevido proyecto temiendo que se procurase disuadirle en vista de los peligros que había de correr, y que le desanimasen las tripulaciones. A los peligros naturalmente inherentes a esta empresa, se unía aún una desventaja para él, y era que los comandantes de las otras cuatro naves, que debían hallarse bajo su mando, eran sus enemigos, por la sencilla razón de que eran españoles y Magallanes portugués.

Antes de partir dictó algunos reglamentos, tanto para las señales como para la disciplina. Para que la escuadra marchase siempre en conserva, fijó para los pilotos y los maestres las reglas siguientes. Su nave debía siempre preceder a las demás, y para que de noche no se la perdiese de vista, llevaba en la popa un farol; si además de éste encendía una linterna o un estrenge [trozo de cuerda de juncos], las demás naves debían hacer otro tanto, a fin de asegurarse de este modo que le seguían. Cuando encendía otras dos luces, sin el farol, las naves debían cambiar de dirección, ya para disminuir su andar, ya a causa de vientos contrarios. Cuando encendía tres, significaba que debían quitarse las velas de ala, que son unas velas pequeñas que se colocan sobre la mayor cuando hace buen tiempo, para encapillar mejor el viento y acelerar la marcha. Se quitan las velas de ala cuando se prevé la tormenta, lo que se hace en ese caso necesario a fin de que no embaracen a los que deben cargar la vela. Si encendía cuatro luces, era señal de que debían recogerse todas las velas; pero cuando estaban apagadas, estas cuatro luces significaban que debían extenderse. Varias luces y algunos tiros de bombarda servían para advertir que nos hallábamos cerca de tierra o de algún bajo, y en consecuencia, que era necesario navegar con mucho cuidado. Había otra señal para indicar cuándo debía fondearse.

Todas las noches se hacían tres guardias: la primera al caer la tarde, la segunda a las doce y la tercera hacia el fin de la noche. En consecuencia, toda la tripulación se hallaba dividida en tres guardias: el primer cuarto se hallaba a las órdenes del capitán; el piloto presidía el segundo, y el tercero pertenecía al maestre. El comandante general exigía la más severa disciplina de la tripulación, a fin de asegurar de ese modo el feliz éxito del viaje.

[1] Antonio Pigafetta, patrician of Vicenza and Knight of Rhodes, to the most illustrious and excellent Lord, Philipe Villiers de l’Isle-Adam, renowned Grand Master of Rhodes, his most honoured lord.

[2] Inasmuch as, most illustrious and excellent Lord, there are many curious persons who not only take pleasure in knowing and hearing the great and wonderful things that God has permitted me to see and suffer during my long and dangerous voyage, herein described, but who also wish to know the means and manners and paths that I have taken in making that voyage; and who do not lend full credence to the end unless they have a perfect assurance of the beginning: therefore, your most illustrious Lordship must know that, finding myself, in the year of the nativity of Our Saviour 1519 in Spain, in the court of the most serene King of the Romans, with the reverend Monsignor, Francesco Chiericati, then apostolic protonotary and ambassador of Pope Leo X of holy memory (and who has since ascended to the bishopric of Aprutino and the lordship of Teramo), and having obtained much information from many books that I had read, as well as from various persons, who discussed the great and marvellous things of the Ocean Sea with his Lordship, I determined, with the good grace of His Caesarean Majesty, and of his Lordship abovesaid, to experience myself and to see those things that might satisfy me somewhat, and that might grant me some renown with posterity.

[3] Having heard that a fleet of five vessels had been fitted out in the city of Seville for the purpose of going to discover the spicery in the islands of Molucca. under command of Captain-General Ferdinand Magellan, a Portuguese gentleman, comendador of the Order of Santiago de la Spada, [who] had many times travelled the Ocean Sea in various capacities, acquiring great praise, I set out from the city of Barcelona, where His Majesty was then residing, bearing many letters of recommendation, and by ship I went as far as Malaga, and from there, travelling by land, I reached Seville, and having been there about three full months, waiting for the said fleet to be set in order for the departure, finally, as your most excellent Lordship will learn below, we commenced our voyage under most happy auspices.

[4] And inasmuch as when I was in Italy and going to see His Holi- ness Pope Clement, you by your grace showed yourself very kind and good to me at Monterosi, and told me that you would be pleased if I would copy down for you all those things that I had seen and suffered during the voyage; and although I have had little opportunity, yet I have tried to satisfy your desire according to my poor ability. Therefore, I offer you, in this little book of mine, all my vigils, hard- ships, and wanderings, begging you, when you will take some rest from your continual Rhodian cares, to deign to skim them, by which I shall receive no slight recompense from your most illustrious Lordship, to whose good grace I consign and commend myself.

[5] The captain-general having resolved to make so long a voyage through the Ocean Sea, where furious winds and great storms are always reigning, but not desiring to make known to any of his men the voyage that he was about to make, fearing they might be cast down at the thought of doing so great and extraordinary a deed, as he did accomplish with the aid of God (the captains who accompanied him, hated him exceedingly, I know not why, unless because he was a Portuguese, and they Spaniards). Desiring therefore to accomplish that which he promised under oath to the emperor, Don Carlo, king of Spain, and so that the ships might not become sepa- rated from one another during the storms and night, he prescribed the following orders and gave them to all the pilots and masters of his ships these were [to the effect] that he should always precede the other ships at night and they were to follow his ship which would have a large torch of wood, which they call farol, which he always carried hanging from the poop of his ship. This was a signal that they should continue to follow him. If he showed another light with a lantern or by means of a piece of rush wicking called strengue, made of esparto that is well beaten in the water and then dried in the sun or in the smoke (a most excellent material for such use), they were to answer him so that he might know by that signal whether all of the ships were coming together. If he showed two lights without the farol, they were to veer or take another tack. When the wind was not favourable or suitable for us to continue on our course, or when he wished to sail slowly, he showed three lights, so that they were to take away the bonneta (bonnet sail), which is a part of the sail that is fastened below the mainsail; when the weather is good, in order to make better time, it is taken away so that it may be easier to furl the mainsail when it is struck hastily during a sudden squall. If he showed four lights, they were to strike all the sails, after which he showed a signal by one light. When he was standing still, if he showed many lights, or fired a mortar, it was a signal of land or of shoals. Then he showed four lights when he wished to have the sails set full, so that they might always sail in his wake by the torch on the poop. When he desired to set the bonnet sail, he showed three lights [15]. When he desired to alter his course, he showed two]. Then if he wished to ascertain whether all the ships were follow- ing and whether they were coming together, he showed one light, so that each one of the ships might do the same and reply to him.

[6] Three watches were set nightly: the first at the beginning of the night, the second (which they call modora) in the middle, and the third at the end [of the night]. All of the men in the ships were divided into three colonelli: the first was that of the captain or boat- swain, those two alternating nightly; the second, of either the pilot or boatswain’s mate; and the third, of the master. Thus did the captain-general order that all the ships observe the above signals and watches, so that their voyage might be more secure.

ANTONIO PIGAFETTA, maharlika ng Vicenza at kabalyero ng Rhodi, sa lubos na ipinagbubunyi at mahusay na Kamahalan, Philipo de Lisleadam, tanyag na grand master ng Rhoddi ang kaniyang pinakamarangal na kamahalan.

Sapagkat, lubos na ipinagbubunyi at mahusay na Kamahalan, maraming kuryosong tao na hindi lámang nasisiyahang mabatid at marinig ang mga dakila at kamangha-manghang bagay na pinahintulutan ako ng Panginoon na makita at mapag-dusahan sa loob ng aking mahabà at mapanganib na paglalakbay, na siyáng nakalakip dito, ngunit nais ding maláman ang mga pamamaraan at mga gawi at mga landas kong tinahak sa pagsasakatuparan nitóng paglalakbay, at hindi naglalaan ng buong pananalig sa wakas kung hindi silá magkakaroon ng perpektong katiyakan sa simula; sa gayon, kail- angang mabatid ng inyong lubos na ipinagbubunying Kamahalan na, sa taon ng pagkasilang ng ating Tagapagligtas MCCCCCXIX, natagpuan ko ang aking sarili sa España, sa corte real ng pinakabanayad na hari ng mga Romano, kasáma ang kagalang-galang na Monsignor, Francesco Chieregato, na noon ay ang nuncio3 at protonotaryo apostolico ni Santo Papa Leo X ng banal na alaala (na dahil sa kaniyang birtud ay naging obispo ng Aprutino at prinsipe ng Teramo), at pagkatapos matuto nang marami tungkol sa mga dakila at kamangha-manghang bagay ng Karagatang Dagat mula sa marami kong nabásang aklat, pati mula sa ibá’t ibáng tao, na pamilyar sa inyong Kamahalan, nagpasiya ako, sa mabuting pagbasbas ng kaniyang Cesaryanong Kamahalan, at ng inyong Kamahalan, na maranasan at tumúngo upang masilayan ang mga bagay na iyon para sa aking sarili, nang sa gayon ay maaari akong mapanatag kahit papaano, at nang sa gayon ay maaari kong makamit ang kaunting katanyagan sa mga susunod na salinlahi. Pagkatapos mabatid na isang plotang binubuo ng limang sasakyan ang naihanda na sa lungsod ng Siviglia na may layuning tumúngo upang tuklasin ang mga spice sa mga isla ng Maluco, sa ilalim ng pamumunò ni kapitán-heneral Fernando de Magallianes, isang ginoong Portuges, comendador ng [Orden ng] Santo Jacobo de la Spada, na maraming beses nang nilakbay ang Karagatang Dagat sa ibá’t ibáng direksiyon, na kaniyang naging bukal ng dakilang papuri, umalis ako sa lungsod ng Barsalonna, kung saan nakatirá noon ang Hari, dalá-dalá ang maraming liham ng pagbabasbas sa akin.

Sumakay ako ng barko patúngong Malega, kung saan ko naman tinahak ang mataas na daan patúngong Siviglia. Pagkatapos mamalagi doon ng mahigit- kumulang tatlong buong buwan, sa pag-aantay na maihanda ang nasabing plota para sa paglisan, sa wakas, tulad ng malaláman ng inyong pinakamahusay na Kamahalan sa ibaba, sinimulan namin ang aming paglalayag sa ilalim ng pinakamasasayang pangitain. At sapagkat noong nása Ytalia ako at tatagpuin ang kaniyang Kabanalan, si Santo Papa Clement, kayo sa inyong grasya ay nagpamalas kung gaano kayo kabuti at kabait sa akin sa Monteroso, at sinabihan akong labis kayong matutuwa kung maisusulat ko para sa inyo ang lahat ng bagay na aking nakita at napagdusahan sa loob ng aking paglalakbay; at kahit kaunti lámang ang aking naging pagkakataon, sinubukan ko pa ring mapunan ang inyong nais na naaayon sa aking abang kakayahan; sa gayon, inihahandog ko sa inyo, dito sa munti kong aklat, ang lahat ng aking pagpupuyat, paghihirap, at paglilibot, at nagsusumamo sa inyo, kapag nakalayà na kayo mula sa walang- humpay na pangangalaga sa Rhodes, na marapating pasadahan ito, na siyáng magpapahintulot sa aking makatanggap ng hindi maliit na kabayaran mula sa inyong pinakabantog na Kamahalan, na sa inyong basbas ko ipinagkakatiwala at inihahabilin ang aking sarili.

Pagkatapos magpasiyang simulan ang kayhabàng paglalayag patawid ng Karagatang Dagat, kung saan laging naghahari ang mababangis na hangin at malalaking bagyo, ngunit ayaw ipaalam sa kahit sino sa kaniyang mga tauhan ang gagawin niyang paglalakbay, nang sa gayon ay hindi silá mapanghinaan ng loob sa pag-iisip ng pagpapatupad ng isang napakadakila at pambihirang gawain, na kaniya ngang naisakatuparan sa tulong ng Panginoon (labis siyáng kinamumuhian ng mga kapitáng sumáma sa kaniya, hindi ko alam kung bakit, maliban na lámang kung dahil isa siyáng Portuges at silá’y mga Español), na may pagnanais na matapos ang kaniyang ipinangako sa panunumpa sa emperador, Don Carlo, hari ng España, inatas ng kapitán-heneral ang mga sumunod na utos at binigay ang mga ito sa lahat ng piloto at master ng kani-kaniyang mga barko, nang sa gayon ay hindi magkakahiwalay ang mga barko mula sa isa’t isa hábang may bagyo at gabí. Ang mga ito’y upang lagi siyáng nangunguna sa ibáng barko kapag gabí, at dapat siláng sumunod sa kaniyang barko na mayroong malaking kahoy na sulo, na tinatawag niláng farol. Lagi niyang dalá ang farol na ito na nakalagay sa dulo ng kaniyang barko bílang senyas upang lagi siláng makasunod sa kaniya. Isa pang ilaw ang ginawa sa pamamagitan ng lampara o sa pamamagitan ng isang piraso ng mitsang gawa sa halamang rush at tinatawag na lubid na sparto, na maiging pinupukpok sa tubig at pagkatapos ay pinapatuyo sa araw o sa usok— isang napakainam na materyal para sa gayong paggamit. Dapat siláng tumugon sa kaniya nang sa gayon ay maláman niya mula sa senyas kung nagtitipon na ba ang lahat ng barko.

Kapag nagpakita siyá ng dalawang ilaw na bukod pa sa farol, dapat siláng pumaling o tumahak ng ibáng landas, [at ginagawa ito] kapag hindi maganda ang hangin o hindi ito nakatutulong sa aming pagpapatuloy ng landas, o kapag nais niyang maglayag nang mabagal. Kapag nagpakita siyá ng tatlong ilaw, dapat niláng ibaba ang bonnet-sail, na siyáng bahagi ng layag na nakatali sa ilalim ng pangunahing layag, kapag maganda ang panahon upang mapabilis ang takbo. Ibinababa ito nang sa gayon ay mas madalîng irolyo ang pangunahing layag kapag kailangan itong ibaba nang mabilisan sa harap ng isang biglaang bagyo. Kapag nagpakita siyá ng apat na ilaw, dapat niláng ibaba lahat ng layag; pagkatapos nitó ay magpapakita siyá ng senyas gámit ang isang ilaw, [na nangangahulugan] na hindi siyá gumagalaw. Kapag nagpakita siyá ng mas madaming bílang ng ilaw, o nagpaputok ng kanyon, senyas iyon ng lupain o ng bahura. Pagkatapos ay nagpakita naman siyá ng apat na ilaw kapag nais niyang itaas ang lahat ng layag, nang sa gayon ay lagi siláng makapaglalayag kasunod ng kaniyang landas gámit ang sulo sa dulo ng barko. Kapag nais niyang itaas ang bonnet-sail, nagpakita siyá ng tatlong ilaw. Kapag nais niyang mag-ibá ng landas, nagpakita siyá ng dalawa; at kapag nais naman niyang maláman kung sumusunod ba ang lahat ng barko at kung nagtitipon ba ang mga ito, nagpapakita siyá ng isang ilaw, nang sa gayon ay gawin din ito ng bawat isa sa mga barko at tumugon sa kaniya.

Tatlong bantay ang itinatalaga bawat gabí; ang una’y sa simula ng gabí; ang ikalawa, na tinatawag na modora, sa gitna [ng gabí], at ang ikatlo’y sa dulo [ng gabí]. Hinati sa tatlong bahagi ang lahat ng tauhan sa mga barko: ang una ay ang dibisyon ng kapitán o ng boatswain; nagpapalit-palit ang dalawang ito bawat gabí; ang ikalawa, ng katuwang ng piloto o katuwang ng boatswain; at ang ikatlo, ng master. Sa ganitong paraan inatasan ng kapitán-heneral ang lahat ng barko na sumunod na mga nasabing senyas at pagbabantay, upang maging mas mapalad ang kaniláng paglalayag.

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin